Editorial: Umad-adu dagiti Chinese illegal workers iti Pilipinas uray agkurang iti trabaho dagiti Pilipino | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Umad-adu dagiti Chinese illegal workers iti Pilipinas uray agkurang iti trabaho dagiti Pilipino

RINIWRIW a Pilipino dagiti mapilitan a pumanaw tapno makigasangasat nga agtrabaho iti ballasiw-taaw gapu ti kinakurang dagiti nasayaat a pagtrabahuan ken pagsapulan iti pagilian. Panawan dagiti Overseas Filipino Workers dagiti pamiliada tapno mapanda mangged sadiay ballasiw-taaw, ken anusanda ti nakaro a tuok, rigat ken iliwda kadagiti panawanda nga ipatpategda iti biag.

Iti laksid a nagadu a Pilipino dagiti inaldaw a pumanaw a mapan agtrabaho iti sabali a pagilian, ket umad-adu met ti bilang dagiti illegal foreign nationals nga agtatatrabaho iti Pilipinas.

Nagduduma a foreign nationals dagiti illegal nga agtatrabaho iti Pilipinas iti nabayagen a tiempo, ngem makaalarma ti nakaad-adun a bilang dagiti Chinese illegal workers iti pagilian.

Kellaat ti panagadu ti bilang dagiti Chinese illegal workers iti Pilipinas manipud idi nagakem ni Presidente Rodrigo Duterte idi 2016 gapu ti napasinged a relasion ti administrasionna ken iti gobierno ti China. Immadu dagiti investments ti China ken dagiti proyekto ti gobierno a pinunduan ti Chinese government ken ipatpatungpal dagiti pribado a kompania iti China.

Maibasar iti record ti Bureau of Immigration, kadagiti naglabas a bulan, dimmanon iti 1.6 million ti kadagupan dagiti Chinese nationals ti simrek iti Pilipinas kas turista, ken sumagmamano laeng ti addaan iti working visa nga impaay ti Department of Labor and Employment. Ngem iti naisayangkat a Senate Investigation, ket natakuatan a dumanon iti 400,000 dagiti Chinese illegal workers iti Pilipinas. 

Inrakurak ni Presidente Duterte a saanna nga imandar ti deportasion wenno pannakapagawid dagiti Chinese illegal workers iti Pilipinas ta kaamakna ti ibabales ti Chinese government babaen ti pannakatiliw ken pannakapagawid met dagiti adu a Pilipino nga illegal nga agtatrabaho iti China. Mapagam-amkan pay a mabalin a mapagbabaraan dagiti adu nga OFW sadiay Hong Kong a paset ti China. Maibasar iti record ti Philippine Overseas Employment Administration ket nasurok a 300,000 dagiti OFW a legal nga agtatrabaho iti Hong Kong. Mapapati ti adu a bilang dagiti Pilipino nga illegal nga agtatrabaho iti China a simrek kas turista iti Hong Kong.

Naipadamag nga adu kadagiti Chinese illegal workers dagiti agtatrabaho kadagiti kompania a kukua met laeng dagiti Tsino. Adu pay a Chinese illegal workers ti agpapaay kadagiti proyekto ti gobierno a dagiti pondona ket inutang ti Pilipinas iti China nangruna kadagiti infrastructure projects iti salinong ti Build Build Build Program ti Duterte Administration. Naamuan a nangatngato nga amang ti sueldo dagiti Chinese illegal workers ngem dagiti Pilipino a trabahador.

Kalaksidan kadagiti lehitimo a kompania a pagpapaayan dagiti Chinese illegal workers, adu kadagiti natiliw kadagiti naglabas a bulan kadagiti illegal ken kriminal nga aktibidad kas ti online gambling ken telecommunication fraud. Rinibun dagiti Chinese nationals dagiti natiliw kadagiti illegal online gambling ken telecommunication fraud iti nagduduma a paset iti Pilipinas. Sabali pay dagiti Chinese nationals a natiltiliw nga adda pannakainaigna iti illegal drug trade. Saan a mailibak a kaaduan kadagiti natiltiliw a big-time drug dealers wenno sindikato iti Pilipinas ket Chinese nationals.   

Umad-adu latta dagiti Chinese nationals iti Pilipinas gapu iti nasinged a relasion dagiti dua a puli manipud pay idi un-unana a panawen. Sakbay pay a sinakup dagiti Kastila ti Pilipinas idi 1521 ket nabayagen nga agas-asisaw iti pagilian dagiti Tsino nangruna dagiti negosiante kabayatan ti panawen ti barter trade. Adu a Chinese nationals dagiti naballigi a negosiante iti Pilipinas. Iti agdama, adu a Filipino Chinese dagiti agtagikua kadagiti dadakkel a kompania ken babassit a negosio iti Pilipinas.

Maysa daytoy a gapu a dagiti Chinese nationals a nabayagen ken legalen nga agnegosio wenno agtatrabaho iti Pilipinas ket tulonganda dagiti kabagian wenno kalugaranda manipud mainland China.

Iti laksid a mabigbig ti China kas baro a higante ti ekonomia ken baro a super power iti lubong, ket adu nga umili iti dayta a pagilian dagiti agsagsagaba iti kinapanglaw nangruna kadagiti adda kadagiti nasulinek a probinsia. Dayta ti gapu nga adu a Chinese nationals dagiti agkalikagum a mapan kadagiti sabali a pagilian tapno agbirokda iti nalawlawag nga opurtunidad, kas ti iyuumayda iti Pilipinas.

Dakkel ti epekto ti kaadu dagiti Chinese illegal workers iti Pilipinas ta agawenda ti opurtunidad dagiti Pilipino nga agtrabaho iti bukodda a pagilian. Marurod dagiti mangmangged a Pilipino gapu ta ad-adu pay dagiti sueldo ken benepisio nga aw-awaten dagiti ganggannaet ngem isuda a mismo a makipagili. Kalkalikagumanda ti panangirupir koma ti gobierno ti Pilipinas ti kalintegan dagiti Pilipino a mangmangged iti bukodda a pagilian.

Naindaklan ti a rason ti panagamak ni Presidente Duterte a mangipa-deport kadagiti Chinese illegal workers gapu iti posible a pannakapagawidto met dagiti Pilipino nga illegal workers sadiay China. Ngem kas Presidente ti pagilian a nagsapata nga ipatungpalna ti linteg ket rumbeng nga ibilinna ti deportasion dagiti amin a ganggannaet nga illegal nga agtatatrabaho iti Pilipinas.

No agamak ni Presidente Duterte a mangtubngar iti Chinese government iti in-inut a panangsakupda iti teritorio ti Pilipinas iti West Philippine Sea nga indeklaran ti International Tribunal a sakup ti soberenidad ti Pilipinas, gapu ta kaamakna a gerraen ti China, kasta met ti panagamakna a mangipa-deport kadagiti Chinese illegal workers iti Pilipinas.

No saan a malapdan ti panagadu dagiti Chinese illegal workers iti Pilipinas, amangan no dumtengto ti panawen a mapukawanton iti trabaho dagiti adu a Pilipino ta dagiti met Tsino ti agtagikua kadagiti dadakkel a negosio.