Uppat nga aldaw, tallo a rabii (Maikanem a paset)

KALPASAN ti programa, nairugi ti panaglektiur dagiti kameng ti Raniag Magasin ken sumagmamano a premiado a mannurat maipapan iti panagsurat iti sarita, salaysay ken daniw.

Nagrupogrupo dagiti mannurat, makaammodan a makigrupo iti benneg a kayatda. Ad-adu nga amang dagiti mannurat, nangnangruna kadagiti agdadamo ti napan nagdengngeg iti panaglektiur ni Mang Joe iti panagputar iti sarita.

Simbolismo ti topiko ni Mang Joe. Dinakamatna dagiti gapuanan dagiti mannurat a nagab-abak iti premio iti salip iti sarita nga inangay ti Raniag, Gumil-Hawaii, Economy Tours and Travels, Inc., Gumil-California, Gov. Roque Ablan Awards for Iloco Literature ken dadduma pay a patron ti Literatura Ilokana ken wagas a panangibugasda iti simbolismo iti saritada tapno napimpintek ti tema a kayatda nga ipaawat kadagiti agbasbasa.

Madlaw ti dakkel nga interes dagiti mannurat iti sarita gapu iti kaburnokda ken karegta ti panagsaludsodda iti open forum.

Timmulong dagiti dadduma a bangolan a mannurat a pakaibilangan ni Randolf ken ni Mang Joe a nagsungbat kadagiti saludsod mainaig iti simbolismo.

Iti saludsod ti maysa a mannurat no ania dagiti simbolismo a kasapulan nga ibugas iti sarita tapno ad-adda a bumaked, insungbat ni Randolf nga adda laeng a masalsalapon iti aglawlaw dagiti simbolismo.

“Kas koma ti krus. No insuratmo a “nadagsen a krus ti naipaabaga kenkuana,” ammom lattan a simbolo ti panagsagaba. Ti saludsod, kasano a maibugasmo ti krus a baklay ti kangrunaan nga agbibiag iti saritam a mangted kenkuana iti naun-uneg a kaipapanan iti direksion ti biagna?” kinuna ni Randolf.

Intuloyna: “Dita ti pakaidasigan dagiti mannurat nga addaan iti nauneg a panangimutektek iti biag.”

Intayag ti maysa a mannurat manipud iti Ilocos Sur ti imana sa nagsaludsod.

“Nabasak ti pinangabak ni Al Sanchez Encarnacion a Ti Narra, ti Bagio ken ti Sagut iti salip nga inesponsoran ti Bannawag. Agmamata dagiti simbolismo. Kas iti nagan ti kangrunaan a karakter, Victor, ammom lattan nga agballigi. Uray ti narra, simbolo ti kinaamnut. Ammom a ti bida, kas iti narra a naamnut ken saan a kabaelan a pagkurnuen ti bagio a simbolo dagiti pannubok ti biag. Uray ti mansanas, simbolo ti sulisog, nga indiaya ti babai a kittaben ni Victor, agdadata a nagtaud iti Biblia idi pinakettab ni Eba ti mansanas ken ni Adan.”

“Ala wen, makunatayo nga agmamata ti simbolo iti sarita ni Encarnacion,” inyallawat ni Mang Joe. “Ngem pinasantak, pinabaked dagitoy dagiti imparang ni Encarnacion a risiris iti kaunggan ni Victor a dandanin agpadi. Mariknam ti pannakigubal ti maysa a parsua nga addaan iti narasi a lasag kadagiti pannubok (bagyo) ti biag. Agpayso nga agmamata dagiti simbolismo a kunam, ngem iti opinionmi, nagballigi ti autor a nangibugas dagiti simbolo iti saritana a namagbalin a maysa nga obra maestra agingga ita.”

Agtuloy koma pay ti diskusion no saan nga impakaammo ti management a nakasaganan ti pangngaldaw.

“Kastoy gayam ti kinaanepyo a mangtulong kadagiti mannurat iti Kailokuan,” nakuna ni Margret bayat ti panagbaybayda ken ni Randolf a nagturong iti panganan. “Naisalsalumina daytoy nga ugaliyo. Idiay Amsterdam, awan ti kastoy a seminar a nairanta para kadagiti mannurat.”

Inyawatan ni Randolf ti balasang iti platona. Nakipilada.

“Ramanam daytoy pinakbet,” kinuna ni Randolf. “Daytoy ti paggugusto ni Ilokano a sidaen. Aglalo ket nasagpawan iti bagnet.”

“Ania daytoy?” dinamag ni Margret sana intudo ti naipasentro iti lamisaan.

“Ar-arosip. Sea weed. Pagpatibker iti tumeng,” inkatawana.

“Panagkitak, dimo pay la kasapulan ti pagpatibker iti tumeng,” pinallilitan ni Margret ni Randolf.

“Kas kapigsa pay ti kabalio, adingko a napintas,” insalingbat ni Freddie nga adda gayam iti likudan ni Randolf. Sumarsaruno da Robert ken Rey.

“Kas billit a naamo a paaprosan, ngem kasla toro nga agsinta no makasaep iti birhen a pagtamdan,” indaniw ni Robert.

“Dimo dengdenggen dagita sutil,” kinuna ni Randolf.

“Apay ketdin a saan? Ti katawa ti kasayaatan a medisina, saan kadi? Panagkitak, seriosoka unay, Randolf. Adda panawen, a kas ita, nga ipalladawmo pay la ti suli ti kinapasnekmo ket nanamem ti kinaimnas ti kaaddam ditoy.”

“Kitam?” inkidday ni Rey. “Isu nga inton sardam, we will paint the city red. Datayo a tallo laeng.”

“Apay a dakayo laeng? Umayak met,” inyallawat ni Margret.

“Siut. Saantayon a problema ti kateboltayo,” kinuna ni Freddie.

“Didak panawan. Kagurakayo no didak kalbiten no mapankayo iti downtown,” ni Randolf ti tinaliaw ni Margret.

“Wen, intayonto,” insungbat ni Randolf. “Kayatko met ti agpasiar iti siudad ken padasen ti night life ditoy.”

“Intayo dita,” insenias ni Margret ti agdan a bumaba iti karayan.

Nasiputan ni Randolf ti panangkidag ni Robert kada Rey ken Freddie. Napaisem iti nalimed. Ammona lattan nga ik-ikkan dagiti gagayyemna iti gundaway a makawayas ken ni Margret.

Nagsinnangoda a nagtugaw iti tukad ti agdan. Nawaya ditoy a matannawaganda ti agar-arasaas a karayan.

“Magustuak daytoy a disso,” kinuna ni Margret. “Kastoy a lugar ti kayatko a pagindegan. Nangruna no katakunaynayko ti lalaki nga ipatpategko iti biag.”

“A-Adda kadin nasarakam nga agbalin a katakunaynaymo iti biag?” pinangsintir ni Randolf.

“Admitirek, addan dua a nagbalin a napateg kaniak,” kinuna ti balasang. “Kunak no isudan ti pangitalkak iti biagko. Ngem saan a nagbayag ti relasionmi. Idi agangay, nagin-inut a nagsina ti dalanmi. Agingga ita, adda dagiti gundaway nga agsasabatkami. Ngem maysa laengen a gayyem ti pangibilangak kadakuada.”

“A-addanto masarakam. Mabalin nga adda laeng iti arubayan,” kinuna ni Randolf.
“Adda posibilidadna dayta. Kas ita…” kinuna ti balasang sana pinerreng ni Randolf. Kasla manutsutil ti apagbingngi a bibigna.

Nagsabat dagiti matada.

“Lumablabbasitka,” immisem ni Margret. Nagrukob a nangpisel iti dakulap ni Randolf.
Naglukip ti medio ababa ti putolna a blusa ti balasang ket iti apagdarikmat, naitangkarang iti mata ni Randolf ti puon ti napudaw a barukong ti balasang.

Nagtibbayo ti barukong ni Randolf. Dina naalluadan a tinaldiapan manen ti bibig ti balasang a kasla agur-uray a madingpil iti agek.

Nagrimat dagiti mata ni Margret ket immisem iti bangbangir sana inunnat ti bagina.

“Agsublita pay. Second serving,” kinunana ket timmakder. Gumaniteb ti pispis ni Randolf a nangisursurot iti panagkitana iti likudan ti balasang.

(Maituloyto)