Uppat nga aldaw, tallo a rabii (Maikawalo a paset)

Naglumen ti pampanunoten ni Randolf idi nakitana ti panangpayapay ni Margret kenkuana. Intag-ay ni Randolf ti imana sa immulog iti agdan.

“Sinapulka ta awisenka koma nga agpasiar iti Callao Caves,” kinuna ni Randolf idi makaasideg. “Ngem addan sa sabali a pakaasikasuam.”

“Nakitanakami gayam ken ni Marco,” kinuna ni Margret. “Naam-ammok daydiay iti otel a nagdagusanmi kada Manang Pacing. Diak ninamnama a sumurot ditoy.”

“Saannak a masdaaw no matnag ti riknana kenka. Adda kenka dagiti saguday a birbiroken ti maysa a lalaki.”

“Wow! nayesngaw ni Margret. “Are you jealous, Randolf?”

“Awan ti pamkuatak nga agimon,” nakuna ni Randolf. “Dika met naigalut kaniak. Ken awan pay ti nakaigalutam, saan kadi? Wenno nagbiddutak?”

“Libreak pay,” inkatawa ni Margret. “Marco is just an acquaintance. Ngem apay a dayta ti pagsaritaanta? Let’s go to Callao Caves. Magagaranak metten a mangpasiar iti unegna.”

Immaklili ni Margret ken ni Randolf bayat ti yaasidegda iti grupo dagiti lallaki nga agtutungtong iti sarpaw iti igid ti karayan. Nakita ni Randolf da Rey, Robert ken Freddie iti ummong. Adda sangsanguenda nga arak ken pulotan. Ammona lattan a saan a nagdengngeg dagitoy iti lektiur ket kinaykayatda ti nakisarsarita kadagiti bangolan a mannurat. Kabisadomi metten dagiti mailektiur, sangkakunada no adda mangpilaw kadakuada.

Sinapul dagiti mata ni Randolf ni Marco iti ummong Ngem awan. Napasingkedan ti suspetsana a saan a delegado daytoy.

“Nakaturong ti imatang dagiti lallaki kadata,” inyarasaas ni Margret. “Adda kadi kinaisangsangayan ti panagkuyog ti balasang ken baro ditoy?”

Nagtung-ed ti baro. “Agpayso, modernon ti panawen ngem ditoy maikkan iti kaipapanan ti panagkuyog ti baro ken balasang aglalo no agkinkinnibinda. Kunaenda la ketdi nga agnobioda,” kinunana.

“Ha! Ha! Ha! Adda la ketdi agpasanaang iti daytoy a panagkuyogta,” impallilit ti balasang.

“Adda kadi?” pinangsintir ni Randolf.

“Kasapulan kadi a birhen ti babai nga isaklangmo iti altar?” sinaludsod ketdi ni Margret.

“Ditoy, napateg unay iti lalaki ti kinabirhen ti babai nga idatagna iti altar,” kinuna ni Randolf. “Ngem kaniak a biang, uray saanen a birhen no ay-ayatek, idatagko iti altar. Ti nasken, napudno ti panagpimpinnategmi.”

“Sarurongak dayta,” nagrimat dagiti mata ni Margret. “Iti biangko met, basta masiguradok nga isu ti lalaki a para kaniak, to hell with the world. Ilabanko ti ay-ayatek come hell or high water.”

Pinayapayan ni Margret da Robert, Freddie ken Rey a dagus nga immasideg.

“Apay ngata a no masirpatka, agpikpikapik ti rikna a sumallukob kaniak?” insutil ni Freddie ken ni Margret.

“Kasta ti lalaki nga adayo iti rienda ni baketna,” umis-isem nga insungbat ni Margret.

“Husto ni Freddie,” insalingbat ni Rey. “Kayarigam ti alinuno a mangigup kadakami tapno agpasagkami iti saklulom.”

“No alinunoak, malmeskayo la ketdi,” imbales ti balasang. “Agbalinkayo a taraon dagiti yo iti baybay. Masiguradok a diyo kayat. Iladawanyo laengen iti panunotyo ti panangrangrangkay ti yo iti lasagyo, agpigergerkayo la ketdi.”

“Mapankami iti Callao Caves,” binaliwan ni Randolf ti saritaan, “Kayatyo ti sumurot?”

Nasiputan ni Randolf ti panangbaddek ni Robert iti saka ni Rey.

“Dakayo laengen,” napilpil ti isem ni Rey. “Nakabutbuteng kano iti uneg. Adda dagiti peligroso a dalanen. Saan kadi, kakadua?” Nasiputan ni Randolf ti nalimed a panangsikil ni Rey ken ni Freddie.

“Ow, come on,” inyallawat ni Margret. “Naragragsak ti agpasiar no adutayo a sumrek iti kueba.”

“Sumarsarunokamto,” kinuna ni Freddie. “Agpabarakami pay. Ammomon, no awan ti gasolina, di makapagna ti lugan.”

“Makaammokan ken ni Randolf, Margret,” inkidday ni Rey. “Patpatgenmi dayta a gayyemmi. Kayariganna ti nasin-aw a kristal a di pay nalittikan… ehe… ti kayatko a sawen, kristal koma nga awan littikna a rummuar iti kueba.”

“Don’t worry, sappuyotek a kasla sabong iti dakulapko,” inkatawa ni Margret. Immaklili manen ken ni Randolf ket nagbaybayda a nangbeltak iti kabatuan nga agturong kadagiti nataratar a bangka.

Sinabat ti maysa a barito da Randolf ken Margret sakbay a makagtengda kadagiti naintar a bilog. Iti igid ti karayan, mayat ti panagtutungtong ti uppat a nataengan ken dua a babbai a pattapatta ni Randolf nga agur-uray iti kaduada a pasahero a mapan iti kabangibang a barangay.

“Aglugankayo, sir, ma’am?” dinamag ti barito.

“Itulodnakami dita ballasiw ti karayan,” kinuna ni Randolf.

Immuna ni Randolf a simmalpa iti bilog sana inallawat ni Margret. Nagkatugawda iti tengnga ti bilog.
Pagandaren koman ti barito ti motor idi adda agpukkaw iti salogan. Tallo a babbai ken dua a lalaki ti agtartaray nga agpakarayan. Padada a delegado iti konbension. Kas kada Randolf, aramatenda ti oras ti merienda nga agpasiar iti kueba.

“Dakayo gayam, manong,” inyisem ti maysa kadagiti babbai. Iti bengngatna, ammo lattan ni Randolf a taga-Ilocos Norte. “Mapankayo met iti Callao Caves?”

“Wen,” intung-ed ni Randolf. “Agkukuyogtayon.”

Bayat ti ibaballasiwda, tinangad ni Randolf ti namnamaenna a yan ti kueba.

Ngem kaykaykayoan ti makitana. Kasano a naduktalanda ti kueba? nasaludsodna iti nakemna. Napanunotna ti agsukisok maipapan iti Callao Caves inton makaawid iti Vigan.

“Naglitnaw ti danum,” kinuna ni Margret. “Ag-night swimmingta, Randolf, okey?”

“Dika mabuteng?” kinuna ni Randolf.

“Pagbutngak koma? Nasingpet dagiti agnaed ditoy, saan? Ken maysa, addaka a kaduak. I’m sure a madadaanka a mangikaluya kaniak. O, ania’t makunam?”

“Inton sardam, tapno di unay nalamiis ti danum,” kinuna ni Randolf.

Impaigid ti barito ti bilog sa sikakaranting a limmagto iti kongkreto a pagpunduan. Ginuyodna ti tali agingga a naipideg ti bilog iti sangladan.

Tinulongan ni Randolf ti balasang a bimmallasiw. Nagbaybayda a nagturong iti paggatangan iti tiket.

Nasurok a duapulo a tattao ti nadanonda iti pagentradaan. Sangsangailida amin. Nasdaaw ni Randolf. Dina ninamnama nga adu ti dumayo iti Callao Caves iti baet a nasurok a duapulo kilometro ti kaadayona iti Tuguegarao City.

Kalpasan ti panagbayad ni Randolf iti entrance fee, gimmatang iti mineral water, kas imballakad ti nagpaintrada. Kinamangda ken ni Margret ti akikid a kongkreto a dalan a nagtunged iti sementado nga agdan. Ditoy ti sumang-atan nga agturong iti kueba.

Nagmattider ni Randolf idinto a pinattapattana no mano katukad dagiti agdan.

“Aginnunata a dumanon iti tapaw. Agpustata, atiwenka nga umuli iti agdan,” inkarit ni Margret.

“Dika atrasan,” kinuna ni Randolf. “Dimo ammo, ngem patanor-bantay toy karkaritem.”

Dimmakkel ni Randolf iti sidong ni apongna a taga-Quirino, Ilocos Sur. Idi ubing pay, sumursurot iti apongna a sumang-at iti bantay tapno aganupda wenno agalada iti diro ti uyokan.

“Sakanto la patien no abakennak,” imparimrim ti balasang.

“Ania ti gunggonak no mangabakak?”

“Tallo nga agek!”
(Adda tuloyna)