In Vino Veritas

Kolum: Iti Duyog ti Singasing

Ni Jaime M. Agpalo, Jr.

(Umuna a paset)

 

Maysa kadagiti ngumayngayebngeb a damag itay napalabas ti pannakaibilangen ti pagilian a maikatlo a sarangusong iti lubong. Mangnginum iti arak.

Dayta ti natakuatan ti nagsukisok, ti Euromonitor, maysa a global market research solution, .

Kasarungusongan ti South Korea, ta naessemda nga agkulisip iti soju, sinaruno ti Russia ken ti Pilipinas. Sumarsaruno dagiti sumaganad  a pagilian kas  panagsasaganadda: Thailand, Japan, Bulgaria, Ukraine, Slovakia, Brazil, ken ti USA.

Iti South Korea, ti kano nalabes a panaginum iti nasanger ti naynay a puon ken gapu ti dinnisnogan, kadagiti mapaspasamak a bayolente a pagteng. “A problem with the way South Koreans drink is that they drink fast to get drunk fast,” kinuna ti maysa nga opisial ti Korean Alcohol Research Foundation, kas insalaysayna iti New York Times idi 2012.

Iti ababa a pannao, uminum dagiti South Koreans iti arak tapno dagus met a mabartekda. Dayta pannakabartek ti kangrunaan a rason no apay nga uminumda.

Adda laeng nagdumaan ti panaginumda kadatayo: isuda, napaspas ti inda panaginum ket nadardarasda met a mabartek, ngem kadatayo, lalo iti ummong wenno ragragsak, pasiatsiat laeng ngem pamorningan met no dadduma, no di man sky is the limit a kunada, kakuyogna ti saan a maungpot a balitaktakan kadagiti isyo iti gimong ken iti personal a tignay ken kasasaad.

Adda met dagiti naessem a sumukmon iti maysa agingga tallo a siat, kas masansan a pakapaliiwan kadagiti tiangge nga aglako iti tingi-tingi a sammigel.

Puera laeng ti kinaadda ti agkanta iti “My Way” bayat ti inuman ta napaneknekanen a no naipatangatang daytoy a kansion, sumaruno metten ti ramble in da dianggel a masansan a pakaibuisan ti biag. Maysa a jinx?

Makapamusiig a damag. Datayon ti maikatlon a kasarungusongan iti lubong?

Taldiapantay’ man ti sarita daydi Alejandro R. Roces, ti 2003 National Artist for Literature a napauluan iti “We Filipinos are Mild Drinkers.”

Dayta ti kuna ni Roces. Ngem sinuratna daytoy idi panawen ti peace time wenno kalpasan ti Maikadua a Gubat Sangalubongan. Dayta ti tiniliw wenno inkur-itna a buya ti gimong iti dayta a panawen. Maysa nga akem ni mannurat ti mangikur-it iti ladawan ti gimong a paganninawan iti masakbayan.

Ala ket, iti panagtulid ti panawen, agbaliw met ti klase ti panagbiag wenno kababalin. Dumur-as met dagiti nagpursigi a dumur-as wenno agrakaya dagiti nakaturog.

Nagrakaya, ta manipud iti mild drinker,nagbalinen ni Pinoy a heavy drinker. Dayta ti resulta ti panagsukisok nga inwayat ti Euromonitor.

Pudno kadi?

In vino veritas! Iti arak kano, ibagana ti kinapudno.

Kinapudno, a kas maimutektekan iti Babylonian Talmud, a kunana: No simreken ti arak, rummuar metten ti sekreto.

No nadanumanen ti maysa a tao, kasla metten daytay tukak wenno bullfrog a gumanakgak iti um-umanan. Dayta metten ti pannakaibutaktak ti sekreto a maiduldulin. Awanen ti serreg ti ngiwat. Maibuang aminen. Isu a no simrek ti arak iti ngiwat, rummuar metten ti palimed.

Iti kaanoman, saan nga agkatunosan iti maymaysa a lugar ken panawen da arak ken palimed.

Naa, ta mayat man ti inda panagay-ayam iti balikas?

Ket kuna met dagiti Persian ken uray iti pagsasao dagiti Intsik: ti nayengyeng idiskursona uray saan a rumbeng! Aysus, ania ketdin!

Ti arak ikkatenna a talaga ti serreg ti ngiwat!

(Maituloyto)